사동사 - 'làm cho, khiến cho...'

Tổng hợp về 사동사 – động từ gây khiến. 

Diễn tả “làm cho/ khiến" ai đó thực hiện hành động hoặc tác động, khiến sự vật trở thành trạng thái nào đó.

Ví dụ:

• 아이가 밥을 먹어요. Đứa trẻ ăn cơm.

• 엄마가 아이에게 밥을 먹여요. Mẹ cho đứa trẻ ăn.

Chủ ngữ không trực tiếp “ăn”, mà khiến/cho người khác thực hiện hành động ăn

• 먹다 -> 먹이다 : cho ăn/ khiến cho ăn

Các cách chuyển sang Từ Gây khiến 사동사

1. Cách 1: Thêm vĩ tố: -이-/-히-/-리-/-기-/-우-/-구-/-추-

2. Cách 2: Sử dụng cấu trúc: -게 하다

3. Cách 3: N-시키다

Cấu trúc thường gặp:

• A-이/가 + B-에게 + N-을/를 + 사동사 [nếu động từ gốc là Ngoại động từ - có tân ngữ] 

• A-이/가 + B-을/를 + 사동사 [nếu động từ gốc là Nội động từ - không có tân ngữ] 

1. Cách 1: Thêm vĩ tố: -이-/-히-/-리-/-기-/-우-/-구-/-추-

① -이-

• 보다 >> 보이다: cho xem [thường kết hợp với -아/어야 하다: 보여주다]

• 먹다 >> 먹이다: cho ăn

• 죽다 >> 죽이다: giết, làm chết

• 녹다 >> 녹이다: làm tan

• 끓다 >> 끓이다: đun sôi (làm cho sôi)

• 높다 >> 높이다: nâng cao

• 줄다 >> 줄이다: làm giảm

Ví dụ:

• 물의 온도를 높였어요. Đã tăng nhiệt độ của nước.

• 소비자의 부담을 줄여야 합니다. Cần làm giảm gánh nặng của người tiêu dùng.

② -히-

• 앉다 >> 앉히다: cho/ngồi xuống, xếp ai ngồi

• 읽다 >> 읽히다: bắt/cho đọc

• 좁다 >> 좁히다: thu hẹp / làm cho 

• 입다 >> 입히다: mặc đồ cho ai

• 맞다 >> 맞히다: làm cho trúng; đoán đúng

• 눕다 >> 눕히다: đặt/cho nằm xuống

• 익다 >> 익히다: làm chín; (học cho) thành thạo

Ví dụ:

• 아이에게 옷을 입혔어요. Đã mặc quần áo cho đứa trẻ.

• 새로운 기술을 충분히 익혀야 합니다. Cần học thành thạo kỹ thuật mới.

③ -리-

• 알다 >> 알리다: cho biết, thông báo (알려주다)

• 살다 >> 살리다: cứu sống; làm sống lại, phát huy

• 울다 >> 울리다: làm cho khóc; làm vang/rung

• 놀다 >> 놀리다: cho chơi; trêu chọc

• 날다 >> 날리다: làm cho bay, thổi bay

• 듣다 >> 들리다: cho nghe (들려주다)

• 얼다 >> 얼리다: làm đông

Ví dụ:

• 의사가 환자의 생명을 살렸어요. Bác sĩ đã cứu sống bệnh nhân.

• 아이를 울리지 마세요. Đừng làm đứa trẻ khóc.

④ -기-

• 웃다 >> 웃기다: làm cho cười, chọc cười

• 벗다 >> 벗기다: cởi cho ai; làm cho cởi

• 씻다 >> 씻기다: rửa/tắm cho ai

• 숨다 >> 숨기다: giấu, che giấu

• 옮다 >> 옮기다: chuyển, di chuyển

• 굶다 >> 굶기다: bỏ đói, làm cho nhịn đói

• 맡다 >> 맡기다: giao, giao phó

Ví dụ:

• 중요한 사실을 숨기면 안 됩니다. Không được che giấu sự thật quan trọng.

• 친구에게 중요한 일을 맡겼어요. Đã giao một việc quan trọng cho bạn.

⑤ -우-

• 자다 >> 재우다: cho ngủ, ru ngủ

• 타다 >> 태우다: cho lên/đi xe; đốt

• 깨다 >> 깨우다: đánh thức

• 서다 >> 세우다: làm cho đứng; dựng lên

Ví dụ:

• 아침 7시에 동생을 깨웠어요. Tôi đã đánh thức em lúc 7 giờ sáng.

• 학교 앞에 차를 세웠어요. Đã đỗ xe trước trường.

⑥ -추-

• 낮다 >> 낮추다: hạ thấp, làm giảm

• 늦다 >> 늦추다: làm chậm, trì hoãn

Ví dụ:

• 출발 시간을 한 시간 늦췄어요. Đã lùi giờ xuất phát lại một tiếng.

• 소비자의 부담을 줄이기 위해 가격을 낮출 필요가 있습니다. Để giảm gánh nặng cho người tiêu dùng, cần hạ giá.

Tóm tắt:

-이-: 보이다, 먹이다, 죽이다, 녹이다, 끓이다, 높이다, 줄이다
-히-: 앉히다, 읽히다, 좁히다, 입히다, 맞히다, 눕히다, 익히다
-리-: 알리다, 살리다, 울리다, 놀리다, 날리다, 들리다, 얼리다
-기-: 웃기다, 벗기다, 씻기다, 숨기다, 옮기다, 굶기다, 맡기다
-우-: 재우다, 태우다, 깨우다, 세우다
-추-: 낮추다, 늦추다
-구-: 일구다, 돋구다

2. Cách 2: Sử dụng cấu trúc: -게 하다

• 먹다 >> 먹게 하다: làm/cho ăn

• 놀다 >> 놀게 하다: cho chơi

• 알다 >> 알게 하다: làm/cho biết, khiến nhận ra

• 웃다 >> 웃게 하다: làm/khiến cười

• 울다 >> 울게 하다: làm/khiến khóc

Thường được hiểu theo nghĩa 'gián tiếp' thông qua lời nói, hành động hay phương pháp nào đó khiến cho đối phương thực hiện.

Ngữ pháp tương tự: đều được dịch là 'làm cho/ khiến cho'

• -게 만들다 (Nhấn mạnh tạo ra kết quả/trạng thái nào đó) 

• -도록 하다 (mang sắc thái chỉ dẫn, tạo điều kiện để một hành động được thực hiện)

Ví dụ

• 엄마가 아이에게 밥을 먹게 했어요. Người mẹ đã cho đứa bé ăn cơm.

• 누가 너를 울게 했어? Ai đã làm bạn khóc vậy?

3. Cách 3: N-시키다 

[thường áp dụng cho các danh từ gốc Hán] 

[발전 - / 활정화- / 강화- / 향상- / 확산- / 확대 - / 정화 - / 감소- / 증가- / ...]

• 발전하다 >> 발전시키다: làm phát triển, thúc đẩy phát triển

• 연습하다 >> 연습시키다: cho/bắt luyện tập

• 만족하다 >> 만족시키다: làm hài lòng, thỏa mãn

• 소개하다 >> 소개시키다: cho/bắt giới thiệu

• 변화하다 >> 변화시키다: làm thay đổi

• 증가하다 >> 증가시키다: làm tăng

• 감소하다 >> 감소시키다: làm giảm

• 향상하다 >> 향상시키다: nâng cao, cải thiện

• 성장하다 >> 성장시키다: làm cho phát triển/trưởng thành

Ví dụ: 

• 정부는 다양한 정책을 통해 일자리를 증가시켜야 한다. Chính phủ cần làm tăng số lượng việc làm thông qua nhiều chính sách.

• 교육은 개인의 능력을 발전시키는 데 중요한 역할을 한다. Giáo dục đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển năng lực cá nhân.

• 기업은 다양한 복지 제도를 통해 직원들의 만족도를 향상시켜야 한다. Doanh nghiệp cần nâng cao mức độ hài lòng của nhân viên thông qua nhiều chế độ phúc lợi.